Dấu hiệu nhà bạn đang bị rò điện
Rò điện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây điện giật, cháy nổ và làm hóa đơn tiền điện tăng bất thường. Tuy nhiên, nhiều người chỉ phát hiện khi sự cố đã xảy ra.
Một số dấu hiệu cho thấy hệ thống điện trong nhà có thể đang bị rò điện:
- Chạm vào thiết bị điện thấy tê tay.
- CB chống giật (RCBO, ELCB) thường xuyên nhảy.
- Hóa đơn tiền điện tăng bất thường.
- Thiết bị điện bị nóng bất thường.
- Có tia lửa điện tại ổ cắm hoặc công tắc.
- Tường hoặc sàn nhà gần dây điện bị ẩm ướt.
Nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu trên, bạn nên kiểm tra ngay để tránh các nguy cơ mất an toàn.
Rò điện là gì?
Rò điện là hiện tượng dòng điện thoát ra khỏi đường dẫn bình thường và truyền sang:
- Vỏ thiết bị điện.
- Tường nhà.
- Đường ống kim loại.
- Môi trường xung quanh.
Nguyên nhân phổ biến gồm:
- Dây điện bị hở.
- Lớp cách điện bị lão hóa.
- Thiết bị điện bị hỏng.
- Môi trường ẩm ướt.
- Đấu nối không đúng kỹ thuật.
Tác hại của rò điện
Nguy cơ điện giật
Đây là hậu quả nguy hiểm nhất.
Người vô tình chạm vào vị trí bị rò điện có thể:
- Bị bỏng.
- Ngừng hô hấp.
- Ngừng tim.
- Tử vong.
Tăng tiền điện
Dòng điện bị thất thoát liên tục khiến điện năng tiêu thụ tăng lên dù không sử dụng thêm thiết bị.
Gây cháy nổ
Dây điện bị rò lâu ngày thường phát sinh nhiệt độ cao.
Đây là nguyên nhân phổ biến gây cháy điện trong gia đình.
Cách tìm điểm rò điện trong nhà
Cách 1: Quan sát bằng mắt thường
Trước tiên hãy kiểm tra:
- Ổ cắm điện.
- Công tắc điện.
- Dây điện nổi.
- Hộp nối dây.
Dấu hiệu bất thường:
- Vỏ dây nứt vỡ.
- Cháy xém.
- Có mùi khét.
- Xuất hiện tia lửa điện.
Nếu phát hiện hư hỏng cần thay thế ngay.
Cách 2: Kiểm tra bằng bút thử điện
Đây là cách đơn giản nhất.
Các bước thực hiện
Bước 1
Ngắt các thiết bị điện trong nhà.
Bước 2
Bật nguồn điện tổng.
Bước 3
Dùng bút thử điện kiểm tra:
- Vỏ tủ lạnh.
- Máy giặt.
- Bình nóng lạnh.
- Máy nước nóng.
- Vỏ kim loại của thiết bị.
Nếu bút sáng hoặc báo điện:
→ Thiết bị có khả năng bị rò điện.
Cách 3: Tắt từng aptomat nhánh
Nếu nhà có nhiều CB nhánh:
- Bật điện tổng.
- Tắt lần lượt từng CB.
- Quan sát đồng hồ điện hoặc RCBO.
Khi tắt đúng nhánh bị rò:
- RCBO ngừng nhảy.
- Dòng rò biến mất.
Cách này giúp khoanh vùng chính xác khu vực xảy ra sự cố.
Cách 4: Dùng ampe kìm đo dòng rò
Đây là phương pháp chuyên nghiệp được kỹ thuật viên sử dụng.
Ampe kìm có thể đo trực tiếp:
- Dòng điện rò.
- Dòng thất thoát trên dây dẫn.
Ưu điểm:
- Chính xác.
- Nhanh chóng.
- Không cần tháo dây nhiều.
Cách 5: Sử dụng đồng hồ Megger
Megger là thiết bị chuyên dùng để kiểm tra điện trở cách điện.
Thiết bị giúp phát hiện:
- Dây điện bị hỏng cách điện.
- Điểm rò điện ngầm trong tường.
- Thiết bị điện xuống cấp.
Đây là phương pháp chính xác nhất hiện nay.
Những vị trí thường bị rò điện trong nhà
Bình nóng lạnh
Do thường xuyên tiếp xúc với nước nên rất dễ xảy ra rò điện.
Máy giặt
Đặc biệt là các máy đã sử dụng nhiều năm.
Tủ lạnh
Rò điện từ block hoặc dây nguồn bị hỏng.
Máy bơm nước
Thường xuất hiện ở môi trường ẩm ướt.
Hệ thống dây điện âm tường
Các công trình cũ thường gặp tình trạng:
- Chuột cắn dây.
- Dây lão hóa.
- Thấm nước.
Cách phòng tránh rò điện hiệu quả
Lắp RCBO chống giật
RCBO có khả năng:
- Phát hiện dòng rò.
- Tự động ngắt điện trong vài phần nghìn giây.
Đây là giải pháp bảo vệ hiệu quả nhất cho gia đình.
Kiểm tra hệ thống điện định kỳ
Nên kiểm tra:
- Dây điện.
- Ổ cắm.
- Công tắc.
- Thiết bị điện.
Ít nhất 1 lần mỗi năm.
Sử dụng dây điện chất lượng
Ưu tiên các thương hiệu uy tín như:
- Cadivi.
- Trần Phú.
- LS Vina.
- Daphaco.
Không sử dụng thiết bị điện bị hư hỏng
Nếu phát hiện:
- Dây nguồn nứt.
- Vỏ thiết bị rò điện.
Cần sửa chữa hoặc thay mới ngay.
Khi nào nên gọi thợ điện?
Bạn nên liên hệ kỹ thuật viên nếu:
- Không xác định được vị trí rò điện.
- RCBO liên tục nhảy.
- Có mùi khét trong tường.
- Hệ thống điện âm tường gặp sự cố.
Không nên tự sửa chữa nếu không có chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
Rò điện có làm tăng tiền điện không?
Có.
Điện năng bị thất thoát liên tục sẽ làm hóa đơn tiền điện tăng lên.
Làm sao biết tủ lạnh bị rò điện?
Dùng bút thử điện kiểm tra vỏ tủ.
Nếu bút sáng hoặc có cảm giác tê tay khi chạm vào, cần kiểm tra ngay.
RCBO có phát hiện rò điện không?
Có.
Đây là thiết bị được thiết kế chuyên dụng để bảo vệ chống rò điện và chống điện giật.
Nhà mới có bị rò điện không?
Có thể xảy ra nếu:
- Thi công sai kỹ thuật.
- Đấu nối không đúng.
- Thiết bị điện bị lỗi.
Kết luận
Biết cách tìm điểm rò điện trong nhà sẽ giúp bạn chủ động phát hiện sớm các nguy cơ điện giật và cháy nổ. Đối với các sự cố đơn giản, bạn có thể kiểm tra bằng bút thử điện hoặc CB chống giật. Tuy nhiên, với hệ thống điện phức tạp hoặc dây điện âm tường, nên sử dụng thiết bị chuyên dụng hoặc nhờ kỹ thuật viên có kinh nghiệm để đảm bảo an toàn.
Đừng chủ quan với các dấu hiệu rò điện, bởi chỉ một điểm rò nhỏ cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho người và tài sản.
